Categories
Gedigte

Die week se beste gedigte

So baie mense het in hul e-posse aan my gesê hulle dink nie hulle is nie digters nie.

Die laaste tyd het van hierdie groot publikasie-huise baie geraas gemaak oor wat hulle dink ‘valse’-poësie is. Hulle hou selfs praatjies en publiseer artikels soos ‘so, jy dink jy is ’n digter?’ Hoekom? Omdat hulle wil beheer wie publiseer.

Daai tyd is nou verby.

Daar is nie iets soos valse poësie nie. As jy dit geskryf het, en jy dink dis ’n gedig, dan is dit ’n gedig. Daar is natuurlik gedigte wat goed is. Daar natuurlik gedigte wat baie, baie goed is. Daar is gedigte wat heilig is.  En dan is daar gedigte wat nie vir jou of my so mooi is nie. Maar dit gee my nie die reg om te sê ‘daai is nie poësie nie.’ Moenie dat hierdie burokrate vir jou sê wat ’n gedig is nie.

Dit hoef nie eers geskrewe te wees op papier of ’n skerm nie. Gedigte is oral – as jy vir iemand iets sê: ‘ek het jou lief’ of ‘waar is jy?’
’n Kind se eerste woord is ’n gedig.

So wie is hierdie mense om iets te sê oor jou poësie? Is hulle mal?

Anyway.

Hier volg hierdie week se beste gedigte.
Hulle is van die beste wat ons nog ooit gekry het. Hier teen die einde is daar ’n gedig wat my vir aan die huil gehad het.

Dankie dat ek jul gedigte mag lees.

Dankie dat julle gedigte skryf.

Die ouens met die funny brille wat die hele dag by die kunstefeeste en aanlyn-debatte uithang op witwyn en name-droppings dink dalk anders – maar, damnit, EK DINK jy is ’n digter.

Baie liefde en groete,
Danie

“papa” – Audrey Goosen
(1979/03/03 – 2019/11/30)

jy’t jou koffie uit ’n tee- koppie gedrink
2 suikers met melk
jy’t sterk brandewyn gedrink
uit ’n lang glas,
met ys.
jy het elke Bles liedjie geken.
country het sy plek in jou huis gehad.
jy kon baie verspot raak
en net so vinnig,
kon jy kwaad raak.
jy het swaarkry geken
en jy het rykdom geken.
jy was met alles gelos,
niks het oorgebly nie.
jy het liefde uitgedeel
en pyn agter gelaat
toe kry jy jare.

jare om vrede te vind.
jare om te leer uit jou foute.
toe leen die Here vir jou drie maande.

vanaand drink jy koffie
by Sy voete,
met vrede wat alle verstand
te bowe gaan.

‘Wees net’ – Jessica Redelinghuys

Geel, oranje, pers
Bly tog asb by my
vir nog ‘n vers

In jou oë kan ek verdrink
Hoe is dit moontlik
met net een kyk
kan jy my tot
in my skoene laat sink?

Jou hart rein en eg
Hoe het dit gebeur
in ’n oogwink
is ons liefde
verklaar as sleg?

Tasse gepak
Vliegkaartjie gekoop
Ek meen dis pure shit
om weg te loop

Nie uit vrye wil
Maar dis hoe die
universe is
Net wanneer jy
dink jy het dit
word jy gekul

Maar wees geel, oranje en pers
en bly asb tog by my
vir net nog ‘n vers.

’n gedig deur Mignonne Mienie

Fluister vir my, manlief,
asof ek jou beminde is
Raak aan my
soos Shakespeare se Romeo en Juliet
Sing vir my asof ek ’n
enkele gehoorslid is
Luister na my
met jou omgee hart
Gee raad asof jy
dit self sal gebruik
Staar in my siel asof ek
die enigste siel is wat bestaan
Streel jou lippe teen myne,
asof myne die uitsondering is
Wees myne
asof ek joune
is.

-Myne

‘Jou herstellende liefde’ – Anoniem

my lewenspad
toe nie altyd geteer nie
my geliefdes
ook nie almal bekeer nie
met ’n ma wat nie altyd
besef wat sy doen nie
gedane dade
nie so maklik versoen nie

my verlede is broos
maar jou sagbruin oë troos
my hart was seer
maar toe kom jy
en herstel hom weer

my lief jy’t my
swaar hart bevry
ons emosies verbind
ek het my
toevlug gevind

“Glo” – Sharné van Ryneveld

Lee beloftes gaan sit in die skulpe van my ore.
Gewiglose woorde hang in die lug.
Benoudheid versper my lugpyp.

Jou goedkoop praatjies eggo in die vertrek.
Die klank spring van die mure af en bliksem weereens teen my ore vas.

Ek sit alweer met die kortste strooitjie.

Ek sal dit glo wanneer ek dit sien.
Ek sal dit glo wanneer jou aksies ooreenstem met jou nuttelose woorde.

Is jy nog werklik lief vir my? Of is dit ook maar net gememoriseerde woorde?

Ek het die stukkie geskryf nadat ek en my ou oor ’n videocall in Desember uitgemaak het.

“Storm” – Sharné van Ryneveld

Ek worstel al vir weke lank aaneen.
Dieselfde ding wat krap & karring.
Dis bewolk hier binne.
Die storm bou & ek kan dit nie keer nie.

Die woede dreun binne my skedel, die teleurstelling stroom deur my, die pyn klap hier in my borskas, die hartseer waai oor my blaaie, die angs vloei oor my vlees, die druk rol by my werwels af…

Dit storm hier binne.
Die druk is te veel vir hierdie kalsiumpilaar.
Oogwink. Na. Oogwink. Sluip die chaos uit.

“Aan my liefling” – Anke Eksteen

My liefling,
jy is soos die god van die see met jou vry-vloeiende gees. Jy met jou satyn sagte geaardheid is ‘n lafenis vir wanneer die vuur binne my te onstuimig brand. ’n Vreedsame, spirituele aura wat innerlike vrede voortbring.

Ek probeer altyd vir jou dapper wees, maar ek is soms bang, my liefling.
Sien, Coulomb se wet lui teenoorgesteldes trek mekaar aan. Maar kan vuur en water saamleef sonder dat die een die ander blus of heeltemal laat verdamp?

Wat as my impulsiewe afskawendheid jou saligheid versteur? Wat as jou geduld en begrip vir my selfsug eendag opdroog? Is jou geheimsinnige teruggetrokkenheid en my direkte selfgeldendheid genoeg of te veel?

My liefling,
net soos Beethoven, bly ek kalm en vertrou, in jou, in God en in ons.

“Elke joune”
“Elke myne”
“Ewig ons s’n”

“Boomhuis in die hemel” – Keegan Scheepers

Dis dae soos dié wat ek wens
Wens vir ’n breuk, permanent
Om te hardloop in die arms van Die Here…en weggedra te word na ’n plek van vrede.

Ek wens soms fokken hard-
Maar dis asof my weergalmde stem slegs terugbots teen die oneindige mure van die heelal.

Ek wens vir ’n boomhuis; op die hoogste wolk van die hemel; waar ek met woorde, elke ster kan inkleur met pastelle van geel, blou en groen…

Ek wil juig soos ’n mossie deur die lug opsoek na n vredevolle woning in die takke van die vir ewig-boom,
Maar die bas is verrot…
Die blommetjies verlep met n hartseer melodie…
Die riviere loop droog behalwe vir my trane; ek was my eie hande in onskuld met elke druppel-

Want ek…het gewens
Vir ’n boomhuis in die hemel.

“Place” – Alzet Weideman

Ek is nog verlief op daardie place
Al was dit net vir ’n paar maande my huis
Met jou hand op my hart en op my mond
Het ek geleef met die illusion “Ek is gewond”

Ek moes huil sonder trane en skree sonder woorde
Ek moes my melodie probeer sing op false akkoorde
Maar jy, my liefde, met jou head in the crowd
Het geleef in die toekoms, too good and too proud

God maak heel wat gebroke is
Want die hemel weet hoe baie ek hom mis
Ek is nog verlief op daardie place
Al was dit net vir ’n paar maande my huis

Fighting – Alzet Weideman

Blus die vuur in jou hart met my favourite plush toy
Nes jy als van my sommer net so destroy
Fotoraam in stukkies scattered on the floor
Baby, I ain’t fighting you no more

Les die dors in jou siel met my trane ‘seblief
Jy’s nog altyd net ’n beggar, never a thief
Daardie leëmte in jou oë shook me to the core
Baby, I ain’t fighting for you no more

“Jy is die vuur” – Shirié 

My huis was eens koud en leeg,

Toe was daar jy met jou vlamme en vertroostende hitte
Jy met jou opvallende, opvlammende ooptes
Jy met jou knetterende stiltes

Jy was die vuur
Jy is die vuur

Jy is die vuur wat my beskerm teen my eie koue
Jy is die vuur wat ek vir die res van my lewe wil voel gloei teen my wange
Ek wil jou hitte hier by my hou in my ou opgewaste moue

Jy is die vuur waarvoor ek sal brand…

Maar dan besef ek jy brand alreeds,

“Bergwagter”   – Christos Pietersen


Bergwagter
Wag vir my in die stil donker van die nag
Wanneer jy die wêreld met jou lied beklee.
Waak oor my wyl ons in die stilte wag.
Die lied in jou is die lied in my is die lied waarin ons Lewe skuil.
Vir die nag is jy onsigbaar
Een met die duisternis wat jou beklee.
Duisternis gevul met lig.
Duisternis gevul met lied.
Redding van die dag se pyn.
So Bergwagter,
wag vir my skuins na middernag
Want ek wil saam jou sing.

Water en Wyn – Christos Pietersen

Die swaels dans en sing in die laaste somers lig.
Die Jakkals sit met sy oë toe en kyk na die skouspel bo hom.
Ek wandel saam met jou deur jou doodsakker terwyl ons in die golwe probeer speel.
Ag Here, daar is baie water in my wat jy wyn kan maak.
Wyn vir die bruilof, want ek wil saam met jou dronk word en stadig die laatnag in wandel deur die wingerd.
Deur die woud

“Eendag” -Lidene Kruger

eendag het ons gesê
eendag het ons belowe

eendag wanneer ons reg is
eendag wanneer ons onsself gevind het
eendag wanneer ons weet ons sal nie weer dieselfde foute maak nie
eendag wanneer die seer nie meer so baie beheer het oor ons nie

vieruur die oggend  kaalvoet in die pad het ons voor mekaar gestaan en belowe
eendag
ons altwee het dit gesê
net een van ons het dit bedoel

eks jammer ek kon nie ons belofte eer nie
my seer het nog teveel beheer
my hart is nog te kwaad, nog te gebreek

“sal jy wag vir my?”
eks jammer ek kon nie
miskien eendag wanneer die seer wat jy veroorsaak het beter is en my hart weer reg is

miskien eendag as die liefde groter is as die haat
miskien eendag wanneer my woede gaan lê het

miskien eendag as jy voor my weer staan
vieruur die oggend kaalvoet, met jou see blou oë wat op niks anders as my gefokus is nie
en my weer vra
sal ek eendag kan belowe, en dit bedoel die keer
miskien eendag.

“man op die maan” – Kyle Macdonald

tussen sterre
omring met berge sonder strome

soek hy net ’n dag
onder die groot koelteboom

hy kyk in van buite
soos ’n kind wat verlang
na die warmte van somer

so smag hy na die verstaan
van iemand op sy pad

hy soek die barmhartigheid
van ’n soortgelyke samaritaan
hy wil saam met hom staan
en loop uit die kraan

maar tog bly hy net
’n man op die maan

“Son op die muur” – Madia Steenkamp

een koppie op die tafel…

“God, kan U vir my ’n portret gee van die Engel wat U vir my gekies het.
Ek wil die Magiese kuns teen die muur in my huis plaas waar die son altyd skyn.
Ek wil my Engel ontmoet.

Ek wil Sy Heilige vingerafdrukke oor my oë voel vee.
’n Reinheid in die suiwerste vorm van klank deur my lewe laat weergalm.
Ek wil kommunikeer in die taal van Absolute Heilige Brandende Energie.

Kan U my gebed plaas in ’n portret en hang teen die muur van die Engel se huis waar die son altyd skyn.”

twee koppies op die tafel,
ek skink die tee.

“Ontnugtering van ’n Romantikus” – Bianca Nothnagel

Ek lees oor ’n liefde vasgepen in Austen en Bronté se boeke.
En begrawe my hart op die plaas, in die grond waar die teelmerries loop.
Grashalms vertel geheime digkuns in windgolwe aan die mossies
Jou vingers verf portrette van liefde oor my vleeslike menswees
In die veld vlaktes kon ek en jy hand-aan-hand in verliefdheid loop.
Jy sinies onbewus
En ek, ’n naïewe romantikus

Kan ek weer my hart in die rivier wegvoer?
Verdrink en doop in die dieptes van die Umzimkulu
Kan ek weer jou hartklop onder myne voel?
Realiteit het my getref met ’n harde koeël

Tyd het dinge verander
Oop velde in beton-oerwoude
Liefdes briewe na rekeninge in die pos
’n Hunkering na jou, na ’n wrede ontnugtering
Tyd,
het ons mekaar gekos

Ek staar my vas aan ’n liefde vasgepen in Austen en Bronté se boeke.
En los my hart vir eens tuis.
Die ontnugtering was erg genoeg
En jy,
Jy was my huis.

“Veldblomme” – Bianca Nothnagel
Was jy maar net ’n kosmos in ’n bos woestyn rose?
’n Tydelike skoonheid met ’n ondertoon van vryheid.

   “Vraagtekens” – Bianca Nothnagel
Jy omhels my met jou goue lakens en verblyk my koue blou lippe met jou rooi roos soene.
Jy is witwyn vir my siel,
en sjampanje wat bubbles maak op my brein
wanneer jy, my saggies tussen jou lakens laat verdwyn.

Is jy my bevryding?
Of is jy my gevangenisskap?

Jou houtgrowwe vingers speel hakkelrig met die vou van my nek.
Jou oë kam deur my donker krulle wat koper in die son verbrand.

Is jy ’n geslote bundel wat smeek om ontleed te word?
Of is jy ’n vier woord boek wat homself aan elke minnaar herhaal?

Verdoof my dan met jou whiskey as ek hierdie
fase van euphoria moet oorkom.
Of vingerverf heuningsirkels op die vel,
wat my ontblote vlees blink vermom.

Sal jou fluweelsagte aanraking
my
in jou geskilderde meesterstuk verander?
Of, sal jy my naam oor ’n maand of twee, met elke krul en draai van ’n meander vergeet?

Is ek dié een?
Of, net nog een?
Want jy is digkuns wat ek met ’n vraagteken opsom.

Jy is die beeldhouwerk van digkuns,
’n realistiese droom wat verby my loop.
En ek,
Ek droom met my oë wawyd oop.

“Ek verlang” – Marco Booysen

Vanaand verlang ek na iemand wat ek nog nooit van tevore ontmoet het nie
Iemand wat vir my se hoe lief hulle my het
Wat my spesiaal laat voel en daai warm gevoel gee

Is ek net laf om dit te dink dit gaan gebeur of is dit ’n toekoms wat ek wil uitplan
Is ek?
My hart voel ʼn leeg moet dit so wees?

Mense se ek moet wakker skrik ek kan nie in ʼn droom lewe nie
As ek kon sou ek huis oplaan in my droomwêreld saam jou en ons lewes daar spandeer
Al ken ek jou nog nie
Al wat ek weet is ek verlang na jou al het ek jou nog nooit ontmoet nie

“O-DOT-K” – Nicole Kunze

“O.K”
Maar wat beteken dit om okay te wees
Die woord het al soms my gewete genees

Maar die hel weet dat een gedagte bly:
Is jy regtig okay?

Jy sê jy is
Maar jou oë sê anders
Daars ’n glimlag op jou gesig
Maar ’n langmou oor jou gewrig
En ek wonder
Sal jy nogsteeds okay wees daarsonder?

het jy net besluit genoeg is genoeg
En ’n mes ten jou vel af geploeg
Of kry jy dalk net koud
Want jou pa betaal nie meer onderhoud

Al die vrae wat my gedagtes opwek
Maar op die einde van die dag antwoord ek:

“Ek’s ook O.K”

“30 Mei 2018” – Lidene Kruger

Ses teen een, dis onregverdig
maar is Suid Afrika.

Moenie skree nie.
Moenie lelik wees nie.
Moenie weghardloop nie.

Staan net stil – doodstil
en as jy praat, praat net sag.
Bly net kalm- dood kalm.

Ses teen een, dis onregverdig
maar dis Suid Afrika.

Almal het vra, ek het nie antwoorde nie.
Jou brein laat jou vergeet.
Ses goeie redes om te vergeet.

Soms is dit beter om te vergeet
want om te onthou is die oomblik wat jy ophou lewe.

Ek het ’n tweede kans gekry om te lewe
ek wil nie onthou nie,
want om te onthou is om op te hou lewe.

Vergeet.

Vergeet hulle oë.
Vergeet hulle voete wat heen en weer loop, soek.
Vergeet hulle stemme.
Vergeet van hoe bang jy gevoel het.
Vergeet van die jou brein wat vir jou gesê het “vandag is die dag wat jy doodgaan”.
Ses goeie redes om te vergeet.

Vergeet.

Ses teen een, dis onregverdig
dis Suid Afrika.

Leave a Reply